Dijital bankacılığın hayatımızı kolaylaştırdığı bir gerçek. Ancak saniyeler içinde yaptığımız EFT ve Havale işlemleri, açıklama kısmına doğru ifadeler yazılmadığında ileride başınıza büyük hukuki dertler açabilir. Yargıtay’ın emsal kararlarına göre; açıklama kısmı boş bırakılan bir para transferi, hukuk önünde “Borç Ödemesi” olarak kabul edilir. Yani birine borç verirken açıklama yazmazsanız, o parayı geri alamayabilirsiniz!
İşte “Rehberler ve Pratik Bilgiler” kategorimizin en hayati listesi: Hangi durumda açıklamaya ne yazmalısınız?
1. Kira Ödemeleri: “2025 Kasım” Yeterli Değil
Ev sahipleri ve kiracılar arasındaki en büyük anlaşmazlık, ödemelerin ispatıdır. Maliye Bakanlığı’nın denetimleri sıkılaştırmasıyla birlikte, kira ödemelerinde açıklama kısmı artık resmi belge niteliğindedir.
- Yanlış: “Kira”, “Kasım kirası”, “Ev parası”.
- Doğru: “Selçuk Softa’ya ait dairenin 2025 Kasım ayı kira bedelidir.”
- Neden? Hangi mülk için ve hangi ay için ödendiğini net belirtmezseniz, kötü niyetli bir ev sahibi “O geçen ayın eksik kalan ödemesiydi” diyerek sizi tahliye etmeye çalışabilir.
Ödeme açıklamalarına tarih aralığı eklerken veya gecikme sürelerini belirtirken hata yapmamak için gün hesaplama rehberimizdeki profesyonel yöntemleri kullanabilirsiniz.
2. Borç Verirken: “Diğer” Seçeneğini Unutun
Bir arkadaşınıza veya akrabanıza borç para gönderiyorsunuz. Eğer açıklamayı boş bırakırsanız veya “Hediye”, “Destek” gibi şeyler yazarsanız, Yargıtay’a göre bu parayı geri isteme hakkınızı kaybedersiniz.
- Kritik Kural: Hukukta, sebepsiz gönderilen para “mevcut bir borcun ödenmesi” sayılır. Yani siz borç verdim sanarken, hukuk “Eski borcunu ödedi” der.
- Ne Yazılmalı?: “Geri alınmak üzere verilen borçtur” veya “2 ay sonra iade edilmek üzere gönderilen borç.”
3. Borç Öderken: Kendinizi Garantiye Alın
Tam tersi durumda, aldığınız bir borcu arkadaşınıza geri ödüyorsunuz. Açıklama yazmazsanız, karşı taraf “Bu parayı bana borç olarak verdi, eski borcunu hala ödemedi” diyebilir.
- Ne Yazılmalı?: “Ahmet Yılmaz’dan 10.10.2025 tarihinde alınan borcun iadesidir.”
4. E-Ticaret ve Freelance Ödemeler (Instagram/Letgo)
Kurumsal olmayan, Instagram butikleri veya ikinci el sitelerinden (Letgo, Dolap vb.) bir ürün alırken IBAN’a para atıyorsanız dikkat!
- Risk: Ürün gelmezse veya ayıplı gelirse, “Ben ona borç vermiştim, ürün satmadım” diyebilirler.
- Ne Yazılmalı?: “Mavi renkli iPhone 13 kılıfı bedelidir” veya “Logo tasarım hizmet bedelidir.”
- İpucu: Ürün veya hizmetin adını net yazmak, Tüketici Hakem Heyeti’nde elinizi güçlendirir.
5. Site ve Apartman Aidatları
Aidat ödemelerinde daire numarası belirtmemek, ödemenin “havada kalmasına” ve yönetimin sizi icraya vermesine neden olabilir.
- Doğru Format: “A Blok Daire 5 – 2025 Aralık ayı aidat bedeli.”
6. Avukat ve Arabulucu Ödemeleri
Bir dava veya hukuki işlem için avukata para gönderirken “Dava masrafı” yazıp geçmeyin. Dosya numarasını mutlaka belirtin.
- Örnek: “2024/158 Esas sayılı dosya masraf avansıdır.”
Özet Tablo: Hızlı Referans Listesi
| İşlem Türü | Açıklama Kısmına Ne Yazılmalı? (Örnek) | Yasal Riski |
| Kira | “X Adresli Dairenin 2025 Kasım Kira Bedeli” | Tahliye sebebi sayılabilir. |
| Borç Verme | “İade edilmek üzere verilen borçtur” | Hibe (Hediye) sayılabilir. |
| Borç Ödeme | “X tarihinde alınan borcun geri ödemesidir” | Yeni bir borç verme sayılabilir. |
| Alışveriş | “X Marka Ayakkabı Ürün Bedeli” | Dolandırıcılıkta ispat zorlaşır. |
| Düğün/Takı | “Düğün hediyesidir” | Borç mu hediye mi tartışması biter. |
Sonuç: Söz Uçar, Açıklama Kalır
Bankacılık uygulamasındaki o küçük “Açıklama” kutucuğu, aslında sizin dijital senetinizdir. 10 saniyenizi ayırıp doğru ifadeyi yazmak, sizi yıllar sürecek mahkeme süreçlerinden ve binlerce liralık zarardan kurtarır.
Unutmayın; para gönderirken “Diğer” seçeneğini seçmek kolaydır, ama mahkemede derdini anlatmak zordur.
(Eğer bir freelance çalışansanız ve ödemelerinizi düzenli almak istiyorsanız, saatlik ücretinizi doğru belirlemek için Freelance Saatlik Ücret Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.)
Yerel transferlerde IBAN açıklaması kadar, yurt dışından ödeme alma süreçlerindeki komisyon ve yöntemler de finansal güvenliğiniz için önemlidir.
